Sunday, February 14, 2016

Karya Fiqh Mazhab Syafi'i Abad ke 6 Hijrah (500-599H)

       
01.   Muhammad bin Ali bin Abu Ali al-Qal’iy al-Yamani  (500H)
a)     Ihtirazat al-Muhazzab

02.   Abu Sa’ad Muhammad bin Ahmad bin Muhammad al-Harawi (500H)     
            a). al-Isyaraf ‘ala Ghawamidh al-Hukumat

03.   Ishaq bin Yusuf bin Ya’qub al-Sharadafi al-Yamani (500H)
a)     al-Kafi fi al-Fara-idh wa fi al-Hisab

04.   Abu al-Muhasin Abdul Wahid bin Ismail bin Ahmad al-Thabari al-Ruyani (415-502H)
a)     Bahr al-Mazhab[1] 
b)     Hilyah al-Mukminin fi al-Furu’ 
c)      al-Kafi fi al-Furu’

05.   al-Qadhi Abu Nashr  Syuraih bin Abdul Karim bin Muhammad al-Ruyani (505H)
a)     Rawdhah al-Hukkam wa Zinah al-Ahkam

06.   Hujjatul Islam Abu Hamid, Muhammad bin Muhammad al-Ghazzali (450-505H)
a)     al-Basith[2]
c)      al-Wajiz Fi Fiqh al-Imam al-Syafi’i[3]
d)     al-Khulashah
e)     al-Ihya ‘Ulum al-Din[4]

07.   Saifuddin Abu Bakr Muhammad bin Ahmad bin al-Husain bin ‘Umar al-Syasyi al-Qaffal al-Faraqy   (429-507H)
a)     al-Syafiy fi Syarh al-Syamil[5]
b    Hilyatul ‘Ulamaa’ fiy Ma’rifati Madzahib al-Fuqahaa’
c)     al-Mu’tamad[6]

08.   Muhyi al-Sunnah Abu Muhammad al-Husain bin Mas’ud al-Baghawi (436-516H)
b)     Syarh Mukhtashar al-Muzani

09.   Abu al-Fath Sulthan bin Ibrahim bin Muslim al-Maqdisi (442-518/535H)
a)     al-Tiqa al-Khatanain

10.   Abu Ishaq al-Ruyani Ibrahim bin Ali bin al-Husain al-Syaibani al-Thabari (523H)
a)     al-‘Uddah (al-‘Uddah al-Shughra)[7]

11.   al-Qadhi Abu ‘Ali al-Hasan bin Ibrahim bin ‘Ali bin Barhun al-Fariqi (433-528H)
a)     al-Fatawa al-Majmu’ah
b)     Fawa-id al-Muhazzab

12.   ‘Imaduddin Abu Hamid Muhammad bin Yunus bin Muhammad al-Irbili al-Mawshuli
(535H)
a)     al-Fatawa
b)     al-Muhith Jam’ al-Muhazzab wa al-Wasith

13.   Abu Ishaq Ibrahim bin Ahmad bin Muhammad al-Marwazi (453-536H)
a)     al-Ta’liqah al-Mabsuthah

14.   Abu Sa’ad Muhyiddin Muhammad bin Yahya bin Manshur al-Naysaburi  (476-548H)
a)     al-Muhith Syarh al-Wasith
b)     al-Inshaf fi Masa-il al-Khilaf

15.   Abu al-Ma’ali, Mujalla bin Jumai’ bin Naja al-Makhzumi al-Arsuqi al-Mishri (550H)
a)     Adab al-Qadha’ (al-‘Umdah)

16.   Abu Amru ‘Usman bin Muhammad bin Ahmad al-Mush’abi (550H )
a)     Syarh Mukhtashar al-Mukhtashar[9]

17.   Abu Khalaf ‘Awdh bin Ahmad al-Syarwani al-Syirazi  (550H)
a)      Syarh Mukhtahar  al-Mukhtashar[10]

18. al-Qadhi Abu al-Ma’ali Mujalla bin Jami’ al-Makhzumi (550H)
a) al-Zakha-ir fi al-Furu’

19.   Ibn al-Khall al-Syafi’i, al-Imam Abu al-Hasan Muhammad bin Mubarak Muhammad al-‘Ukbari (475-552H)
a)     Tawjih al-Tanbih ( Syarh al-Tanbih li al-Syairazi)

20.   Abu Muhammad Abdullah bin Yahya bin Abi al-Haytsam al-Sha’abi al-Yamani (553H)
a)     Ghayah al-Mufid wa Nihayah al-Mustafid fi al-Kalam ‘ala 
     al-Muhazzab

21.   Abu Husain Yahya bin Abu al-Khayr bin Salim al-‘Imrani al-Yamaniy  (489-558H)
a)     al-Bayan Fi Mazhab al-Syafi‘i[11]    
b)     Musykil al-Muhazzab (Bayan ma Asykala min al-Muhazzab)
c)      Radd al-Su-al ‘amma fi al-Muhazzab
d)     Ghara-ib al-Wasith
e)   al-Zawa-id fi al-Furu’[12]

22.   Hamalul Islam Abu Qasim Umar bin Muhammad bin Ahmad / Ibn al-Bazri (560H)
a)     al-Fatawa
b)     Hill Isykalat al-Muhazzab

23.  Abu Muhammad, Mahmud bin al-‘Abbas al-Khawarizmi (568H)
a) al-Kafi

24.   Quthbuddin Abu al-Ma’ali Mas’ud bin Muhammad bin Mas’ud al-Thuraisyisyi al-
Naysaburi (505-578H)
a)     al-Hadi  fi al-Fiqh[13] 

25.   Ibn Abu ‘Ashrun, Abu Sa’ad Syarafuddin Abdullah bin Muhammad bin Hibatullah bin al-Mutahhar bin  ‘Ashrun (493-585H)
a)     al-Muzahhab Fi Gharib al-Muhazzab
b)     Fawa-id al-Muhazzab
c)      Shafwah al-Mazhab ‘ala Nihayah al-Mathlab[14]
d)     al-Dhari’ah fi ma’rifah al-Syari’ah
e)     al-Intishar

26.  Najmuddin Abu al-Barakat Muhammad bin al-Muwaffiq bin Sa’id al-Khubusyani (510-587H)
a)     Tahqiq al-Muhith   

27.   al-Qadhi Abu Syuja’, Syihabuddin Ahmad bin al-Hasan bin Ahmad al-Ashbahani (533-593H)
b)  Syarh al-Iqna’ fi Furu’ al-Syafi’iyyah[15]


[1] Merupakan kitab huraian () bagi kitab Mukhtashar al-Muzani, karya Imam Ismail bin Yahya al-Muzani (246H).

[2] Dikatakan kitab al-Basith adalah ringkasan bagi kitab Nihayah al-Mathlab fi Dirayah al-Mazhab karya Imam al-Haramayni al-Juwaini (478H). Kitab al-Basith walaupun ringkasan kepada Nihayah al-Mathlab, tidaklah bermakna semua kandungannya adalah daripada kitab tersebut, malah Imam al-Ghazali turut memuatkan pandangan-pandangannya. Ini adalah manhaj ulama terdahulu dalam meringkaskan kitab. Sebagaimana Imam al-Nawawi (676 H) yang meringkaskan kitab al-Muharrar karya Imam al-Rafi'i dengan penambahan dan pembetulan. Kitab al-Basith ini kemudiannya telah diringkaskan sendiri oleh al-Ghazali dengan beberapa tambahan di dalam kitabnya al-Wasith.

[3] Kitab al-Wajiz adalah ringkasan kitab al-Wasith karya al-Ghazali sendiri. Kitab al-Wajiz telah dihuraikan (syarah) beberapa ulama, antaranya;
       a)     Imam Fakhruddin al-Razi (606H),
       b)     Imam al-Rafi’i (623H) melalui karyanya Fath al’Aziz Syarh al-Wajiz, yang juga terkenal dengan judul al-Syarh al-Kabir. Kitab al-Syarh al-Kabir kemudiannya telah diringkaskan oleh al-Nawawi dalam kitab al-Rawdhah al-Thalibin.

[4] Walaupun Kitab al-Ihya’ lebih terkenal sebagai kitab tasawwuf, namun begitu ia juga boleh dianggap sebagai kitab fiqh kerana sebahagian isi kandungannya menyentuh bidang fiqh.

[5] Iaitu syarah bagi Kitab al-Syamil karya Ibn al-Shabbagh (477H)

[6] Syarah bagi kitab Hilyatul ‘Ulamaa’ fiy Ma’rifati Madzahib al-Fuqahaa’, iaitu karya beliau sendiri.

[7] Jika disebutkan kitab al-‘Uddah, maka yang dimaksudkan adalah kitab al-‘Uddah al-Shughra.  Haji Khalifah menyebutkan dalam kitabnya Kasyf al-Dzunun (2/1129) nama kitab ini adalah al-‘Uddah – tanpa perkataan al-Shughra. Kemungkinan perkataan al-Shughra tersebut ditambahkan di hujungnya bagi membezakannya dengan kitab al-‘Uddah al-Kubra, iaitu karya Imam Abu Abdullah al-Husain bin Ali al-Thabari (495H).

[8] Beliau adalah cucu kepada al-Imam  Abu al-Hasan Ahmad bin Muhammad bin Ahmad al-Mahamili, al-Dhabbi al-Baghdadi (368-415H)

[9] Kitab yang menghuraikan (syarah) kitab Mukhtashar al-Mukhtashar karya Abu Muhammad Abdullah bin Yusuf bin Abdullah al-Juwaini (438H).

[10] Juga kitab syarah bagi kitab Mukhtashar  al-Mukhtashar  karya Abu Muhammad Abdullah bin Yusuf bin Abdullah al-Juwaini (438H).

[11] Ia merupakan kitab yang menghuraikan kandungan kitab al-Muhazzab karya Abu Ishak al-Syairazi (476H))

[12] Disusun dalam dua juzuk, sebagai tambahan bagi kitab al-Muhazzab karya al-Abu Ishaq al-Syairazi (476H).

[13]   Kitab ini telah disyarahkan oleh Baha-uddin al-Qafthi Hibbatullah bin Abdullah (697H)

[14] Nama ini disebutkan oleh al-Subki. Ibn Khalikan dan Haji Khalifah pula menyebutkannya sebagai Shafwah al-Mazhab min Nihayah al-Mathlab. Manakala Ibn Qadhi Syuhbah menyebutnya sebagai Shafwah fi Ikhtishar Nihayah al-Mathlab. Berdasarkan judul yang diberikan oleh al-Subki (Shafwah al-Mazhab ‘ala Nihayah al-Mathlab), kitab ini adalah huraian (syarah) bagi kitab Nihayah al-Mathlab karya al-Imam Haramain al-Juwaini (478H). Sedangkan berdasarkan judul yang disebutkan oleh Ibn Khalikan, Haji Khalifah dan Ibn Qadhi Syuhbah, kitab ini merupakan ringkasan bagi kitab Nihayah al-Mathlab. Judul yang diberikan oleh mereka ini lebih tepat berbanding dengan judul yang disebutkan oleh al-Subki, kerana kitab Nihayah al-Mathlab ditulis merangkumi 40 jilid. Sedangkan kitab Shafwah ini hanya merangkumi 7 jilid sahaja. Berdasarkan realiti tersebut, terbukti bahawa kitab al-Shafwah ini merupakan ringkasan bagi kitab Nihayah al-Mathlab dan bukannya kitab huraiannya.

[15]   Iaitu syarah bagi kitab al-Iqna’ karya Imam al-Mawardi (450H)

Friday, February 12, 2016

Abad 5 Hijrah (400-499H)


01.  Abu al-Hasan al-Qasim bin Muhammad bin ‘Ali al-Syasyi , Ibn al-Qaffal al-Kabir (400H)
a)     al-Taqrib Syarh Mukhtashar al-Muzani

02.  Abu al-Qasim Yusuf bin Ahmad bin Yusuf bin Kajj al-Dinawari (405H)
a)     al-Tajrid

03.  Abu Ali Husain bin Syu’aib bin Muhammad al-Sinji (406H)
a)     Syarh Mukhtashar al-Muzani
b)     Syarh al-Talkhish li Ibn al-Qash
c)      Syarh al-Furu’ li Ibn al-Haddad

04.  al-Qadhi Abu Hamid al-Isfirayini, Ahmad bin Muhammad (344-406H)
a)     al-Ta’liqah al-Kabirah  fi al-Fiqh ‘ala Mukhtashar al-Muzani[1]

05.  al-Mahamili, Abu al-Hasan Ahmad bin Muhammad bin Ahmad al-Mahamili, al-Dhabbi al-Baghdadi (368-415H)
c)      al-Majmu’
d)     al-Muqna’
e)     al-Tajrid
f)   Ru-us al-Masa-il

06.  Abu Bakr Abdullah bin Ahmad bin Abdullah al-Marwazi al-Qaffal al-Shaghir (327-417H)
a)     Syarh al-Talkhish li Ibn al-Qash
b)     Fatawa al-Qaffal
c)      Syarh al-Furu’ li Ibn al-Haddad
d)     Syarh Kitab ‘Uyun al-Masail li  Abi Bakr al-Farisi[2]

07.  Abu ‘Ali Al-Hasan bin Abdullah bin Yahya al-Bandaniji (425H)
a)     al-Ta’liqah (al-Jami’)
b)     al-Dzakhirah

08. al-Ustaz Abu Mansur Abdul Qahhir bin Thahir bin Muhammad al-Baghdadi (429H)
a)     Syarh Miftah Ibn al-Qash

09.  Abu al-Fadhl Abdullah bin ‘Abdan bin Muhammad al-Hamdani (433H)
a)     Syara-ith al-Ahkam

10.  Rukn al-Islam Abu Muhammad Abdullah bin Yusuf bin Abdullah al-Juwaini (438H)[3]  
a)     al-Tabshirah fi al-Waswasah
b)     Mukhtashar al-Mukhtashar  (al-Mu’tashar)[4] 
c)      Mukhtashar fi Mawqif al-Imam wa al-Makmum
d)     al-Jam’  wa al-Farq
e) al-Ta'liqah al-Mutawassithah
f)  al-Silsilah
g)  al-Furu' (al-Furuq)

11.   Abu Hatim Mahmud bin al-Hasan bin Muhammad al-Anshari al-Thabari al-Qazwaini (440H)
a)     Tajrid al-Tajrid[5]
b)     al-Hiyal al-Dafi’ah

12.  Abu al-Qasim al-Kurkhi Manshur bin ‘Umar bin ‘Ali al-Baghdadi (447H)
a)     al-Ghunyah fi al-Mazhab
            
13.  Abu ‘Ali al-al-Zujajiy, al-Qadhi al-Hasan bin Muhammad bin al-‘Abbas al-Zujaji al-Thabari (447H)
a)     Ziyadah al-Miftah  (al-Tahzib)

14.  Abu al-Farj Muhammad bin Abdul wahid bin Muhammad al-Darimi al-Baghdadi (358-448H)
a)     al-Istizkar

15.   Abu al-Thayyib, Thahir bin Abdullah al-Thabari (445H/450H)
a)     Syarh Mukhtashar al-Muzani  (al-Ta’liqah)
b)     Syarh Furu’ Ibn al-Haddad  
c)      Syarh al-Kifayah.        
d)     al-Mujarrad          

16.  Abu al-Hasan ‘Ali bin Muhammad bin Habib al-Mawardi al-Bashri (364-450H)
b)     al-Iqna’ fi al-Fiqh al-Syafi’i[6]
c)      al-Ahkam al-Sulthaniyyah                                                                                                                                                 
17.   ‘Imaduddin Abu al-‘Abbas Ahmad bin Muhammad bin Ahmad al-Ruyani al-Thabari (450H)
a)     Adab al-Qadha
b)  al-Jurjaniyyat

18.  Muhammad bin Banan bin Muhammad al-Kazaruni (455H)
a)     al-Ibanah fi al-Fiqh al-Syafi’i.

19.  al-Fawrani, Abdurrahman bin Muhamad Ahmad bin Fawran (461H)
b)     al-‘Umdah

20.  Abu ‘Ashim Muhammad bin Ahmad bin Muhammad al-‘Abbadi al-Harawi  (375-458H)
a)     al-Ziyadat
b)     Ziyadat al-Ziyadat[8]

21.  Al-Hafiz Abu Bakar Ahmad  bin al-Husain bin ‘Ali al-Bayhaqi  (384-458H)
a)     Ma’rifah al-Sunan wa al-Atsar / al-Sunan al-Wustha   
b)   al-Mabsuth fi Jami’ Nushush al-Syafi'i       
c)  al-Khilafiyyat       
                                                                                         
22. Abu al-Hasan ‘Ali bin Ahmad bin Khayran al-Baghdadi (Ibn Khayran al-Shaghir) ()                 
a)     al-Lathif

23. al-Qadhi Husain, Abu ‘Ali al-Husain bin Muhammad bin Ahmad al-Marwaruzi (462H)
a)     al-Ta’liqah  (Syarh Mukhtashar al-Muzani )
b)     al-Fatawa 
c)      Syarh al-Furu’ Ibn al-Haddad
d)     Asrar al-Fiqh

24. Imam Abu Ishaq Ibrahim bin Ali al-Syairaziy al-Fayruzabadi (393-476H)
b)    al-Tanbih[9]    
c)     Tazkirah al-Mas-ulin fi al-Khilaf
d)    al-Nukat fi Masail al-Mukhtalaf fiha Baina al-Syafi’i wa Abi Hanifah
e) al-Tabshirah dan Syarahnya

25. Ibn al-Shabbagh, Abu Nashir Abdul Sayyid bin Abdul Wahid al-Baghdadi (400-477H)
b)     al-Kamil
c)      al-Fatawa
d)  al-Thariq al-Salim
e)  'Uddah al-'Alim

26. Abu Sa’id Abdul Rahman bin Makmun bin Ali al-Mutawalli al-Naisaburi (478H)    
a)     al-Tatimmah (Tatimmah al-Ibanah)[11]

27.  Imam Haramain, Abu al-Ma-‘ali Abdul Malik bin Abdullah al-Juwaini (419-478H)
b)     Ghunyah al-Mustarsyidin fi al-Khilaf

28.  Abu al-‘Abbas Ahmad bin Muhammad al-Jurjani –Qadhi Basrah (482H)
a)     al-Bulghah
b)     al-Mu’ayah
c)      Tahrir al-Ahkam[13]

29.  Abu al-Fath Nashr bin Ibrahim al-Maqdisi al-Nablusi (490H)
       a) Tahrim Nikah al-Mut'ah
       b) al-Tahzib

30. Abdul Rahman bin Muhammad bin Ahmad bin al-Zar al-Sarakhsi (421-494H)
a)      al-Amali[14] 

31. Abu Abdullah al- Husain bin Ali  bin al-Husain al-Thabari (418-494/495H)
a)     al-‘Uddah ( ‘Uddah al-Kubra Syarh al-Ibanah)[15]

32. al-Hannathi, Abu ‘Abdullah al-Husain bin Muhamad bin al-Hasan al-Hannathi al-Thabari (495H)
a)     al-Fatawa
b)  al-Kifayah fi al-Furuq wa al-Latha-if



[1] Kitab ini telah diringkaskan oleh Abu Ishaq Ibrahim al-Syairaziy al-Fayruzabadi (393-476H) melalui kitabnya al-Tanbih.

[2] Iaitu karya Abu Bakr Ahmad bin al-Hasan bin Sahl al-Farisi (350H/961M)

[3]  Beliau adalah bapa kepada Imam al-Haramayn al-Juwayni (478H)

[4]  Ia merupakan ringkasan bagi kitab Mukhtashar al-Muzani, Kitab ini telah dihuraikan oleh Imam Abu Amru ‘Usman bin Muhammad bin Ahmad al-Mush’abi (550H), Imam Abu Khalaf ‘Awdh bin Ahmad al-Syarwani al-Syirazi (550H) dan Imam Ibn Thahir.
                                                      
[5] Ia merupakan tajrid bagi kitab al-Tajrid karya sahabatnya Imam al-Mahamili (415H)

[6] Sebuah kitab ringkas dan padat dengan permasalahan hukum syarak, yang meliputi hampir kesemua perbahasan yang yang dibincangkan karya fiqh. Kitab ini telah diterbitkan pertama kalinya oleh Dar al-Ihsan, Taheran, pada tahun 1378H dengan ketebalannya 235 halaman. Kitab ini boleh dimuat turun di pautan https://ia801308.us.archive.org/30/items/FP71016/71016.pdf

[7] Kitab ini telah disyarahkan oleh muridnya al-Mutawalli (478H) dengan kitabnya al-Tatimmah.

[8] Menurut al-Rafi’i kitab ini mengandungi himpunan fatwa al-‘Abbadi

[9] Kitab al-Tanbih merupakan ringkasan kitab al-Ta’liqat karya al-Qadhi Abu Hamid. Ia telah mendapat perhatian besar di kalangan ulama al-Syafi’i, mereka telah menyusun beberapa syarah, mukhtasar, dan sebagainya.

[10] Jika disebutkan kitab al-Syamil secara itlaqnya, maksudnya ialah kitab ini. Kitab al-Syamil telah disyarah oleh Imam Fakhr al-Islam Abu Bakr Muhammad bin Ahmad bin al-Husain bin ‘Umar al-Syasyi al-Qaffal al-Faraqy al-Syafi’i (429-507H) dengan kitabnya al-Syafiy Syarh al-Syamil.

[11] Kitab al-Tatimmah merupakan huraian (syarah) bagi kitab al-Ibanah karya Imam al-Fawrani (461H), iaitu guru kepada Imam al-Mutawalli. Namun kitab ini tidak sempat disempurnakan, hanya sampai bab al-Hudud.

[12] Kitab al-Nihayah dikatakan sebagai ringkasan bagi 4 buah kitab, iaitu Kitab al-Umm, al-Imlak, Mukhtashar al-Buwaithi dan Mukhtashar al-Muzani. Namun begitu menurut al-Babili dan Ibn Hajar al-Haytami kitab al-Nihayah merupakan syarah bagi Kitab Mukhtashar al-Muzani. Kitab al-Nihayah kemudiannya diringkaskan pula oleh Imam Abu Hamid al-Ghazali dengan kitabnya al-Basith.

[13] Sebuah kitab yang disusun dalam satu jilid yang tebal, mengandungi masalah hukum yang banyak, tanpa disertai dengan dalilnya (mujarrad dari istidlal.)

[14] Menurut al-Hafiz al-Zahabi judul kitab ini ialah al-Imla’.

[15] Iaitu syarah bagi kitab al-Ibanah karya al-Fawrani (461H)